Śladami kultury i martyrologii Polaków na wschodzie

To projekt edukacyjny, realizowany przez Starostwo Powiatowe w Gnieźnie, w ramach GNIEŹNIEŃSKIEGO PROGRAMU WSPIERANIA SZKOŁY. Program został wysoko oceniony i otrzymał nagrodę w Konkursie Gospodarczo-Samorządowym HIT REGIONU w kategorii: edukacja.

Celem tego projektu jest kształtowanie postawy patriotycznej, pogłębianie wiedzy o losach Polaków na Wschodzie, tworzenie więzi pokoleniowej między społecznością szkolną a rodakami mieszkającymi na Wschodzie. Po realizacji tego projektu uczeń powinien znać wydarzenia decydujące o losach Polaków na Wschodzie, postaci i wydarzenia historyczne związane z miejscami martyrologii, postawy Polaków wobec terroru sowietskiego. Realizatorzy projektu mają głęboką nadzieję, że Projekt wpłynie na kształtowanie postaw młodych ludzi, a więc nauczy: krytycyzmu wobec zakłamania zbrodni katyńskiej oraz wobec panujących w społeczeństwie stereotypów, solidarności z wałczącymi o wolność i niepodległość państwa, a wreszcie aktywnego uczestnictwa w budowaniu nowej świadomości historyczno-kulturowej. Właśnie ten ostatni cel, to wielkie wyzwanie dla młodego pokolenia, gdyż poznanie prawdziwej historii, to punkt wyjścia do budowania przyszłości, bo przecież po to poznajemy przeszłość, aby zrozumieć teraźniejszość i lepiej ukształtować przyszłość. To cele, które zostały zaplanowane, ale rzeczywistość dopisała kolejne, trudne wyzwania…

… w nocy z dziewiątego na dziesiąty kwietnia o godzinie 2.15 rozpoczęliśmy wyjazd edukacyjno – historyczny, który już rano, 10 kwietnia zmienił swój charakter i stał się pielgrzymką o charakterze patriotycznym. Stało się to wówczas, gdy, przekraczając granicę polsko-litewską, otrzymaliśmy wiadomość o katastrofie w Smoleńsku, w Smoleńsku, do którego właśnie zmierzaliśmy, aby oddać hołd ofiarom pomordowanym w Katyniu. Katastrofa w Smoleńsku zmieniła również nasz sposób przeżywania tego, co widzieliśmy i w czym uczestniczyliśmy i miała wpływ na interpretację miejsc martyrologii. Rozpoczęliśmy od wzięcia udziału w dramie o przetrwaniu w sowietskim bunkrze, gdzie, będąc pięć metrów pod ziemią, mieliśmy możliwość przenieść się w przeszłość i stać się obywatelami państwa totalitarnego. Taka forma nauczania historii uświadamia młodemu pokoleniu, aby uczyć się na błędach, wyciągać wnioski z historii, aby zrozumieć, kim jesteśmy i dlaczego.
Potem już Katyń, Ponary, Kuropaty – miejsca kaźni i podążanie śladami Marszałka Piłsudskiego, którego słowa:
…być może, historia w swych wielkich niezbadanych decyzjach kopie między nami rów i przepaść. Być może, dzieci nasze będą dla siebie nie braćmi, a obcymi. Jednak nam wolno i trzeba poczynić usiłowania, aby te wyroki, jeśli muszą się urzeczywistnić, nie obeszły się bez naszej próby przynajmniej ich złagodzenia…
nabrały innego wymiaru niż podczas poprzedniego wyjazdu. Obecność dostojników państwowych w Katyniu miała być, z pewnością, taką próbą łagodzenia wyroków. W obliczu tych wydarzeń zrodziło się na gorąco pytanie, jakiego znaczenia nabierze katastrofa w Smoleńsku? I tak się stało, że mieliśmy możliwość uzyskania odpowiedzi na nie, gdy przybyliśmy do Smoleńska na miejsce katastrofy, aby oddać hołd ofiarom tragedii. Zastaliśmy miejsce, w którym pełno już był biało-czerwonych kwiatów, przynoszonych przez Polaków, ale także Rosjan, którzy składali nam wyrazy współczucia. Doświadczyliśmy tego także w każdym innym miejscu naszego zwiedzania. Odnosi się wrażenie, że ta, nazwana przez Marszałka przepaść, paradoksalnie ulega spłyceniu, miejmy tylko nadzieję, że na trwałe, a nie jest to krótkotrwały efektem, wynikający z emocji. W miejscu tragedii pozostawiliśmy krzyż z napisem:
Polskim Patriotom – ofiarom katastrofy lotniczej 10 kwietnia 2010, których śmierć pokonała fałsz historii, uświadamiając światu dramat Polaków zamordowanych bestialsko w Katyniu.

Mieszkańcy Powiatu Gnieźnieńskiego

Kolejne, zwiedzane miejsca pogłębiały naszą świadomość narodową, wystarczy wymienić|: Lachowicze, skąd pochodzi Tadeusz Rejtan, Kossowo Poleski, miejsce urodzenia Tadeusza Kościuszki, gdzie na kamieniu upamiętniającym jego życie odczytaliśmy napis w języku białoruskim - Tadeusz Kościuszko – wielki syn białoruskiej ziemi, Lenino, mogiły powstańców, rozsiane w różnych miejscach Białorusi. Podążaliśmy także śladami wielkich Polaków – Mickiewicza, Słowackiego Orzeszkowej, Gałczyńskiego, Moniuszki, Lelewela. Losy tych ludzi stały się ważną lekcją kultury, historii, a słowa Miłosza - W Ojczyźnie mojej, do której nie wrócę… - uświadamiały wymiar naszego pobytu W TYCH MIEJSCACH i właśnie W TYM CZASIE!


Uczestnicy wyjazdu przed Ostrą Bramą – Wilno

Miejsce katastrofy prezydenckiego samolotu pod Smoleńskiem

Mauzoleum ku czci żołnierzy polskich poległych pod Lenino (Białoruś)

Koszary wojskowe – Baranowicze (Białoruś) , miejsce stacjonowania gen. Andersa i jego żołnierzy w okresie międzywojennym.


Zułów pod Wilnem. Kamień upamiętniający miejsce urodzenia marszałka Józefa Piłsudskiego