„Tylko guziki nieugięte...”

Poetycka fraza wiersza Zbigniewa Herberta stała się motywem przewodnim patriotycznej uroczystości zorganizowanej 15 maja przez Starostwo Powiatowe ku czci policjantów powiatu gnieźnieńskiego zamordowanych przez NKWD w Twerze w 1940 roku.

Podczas mszy świętej ks. ppłk Mariusz Stolarczyk – kapelan WP przypomniał historię Kalinina, dzisiejszego Tweru, gdzie między 4 kwietnia a 22 maja 1940 roku zamordowano 6361 jeńców. W swojej homilii ksiądz kapelan odwołał się do przeszłości, podkreślając wagę wydarzeń sprzed lat we współczesnym kontekście: - Z tej historii można wywnioskować, że tam gdzie polski policjant tam polskie państwo, tam polska państwowość. Rosjanie wiedzieli, że polscy policjanci pozostaną wierni kodeksowi rycerskiemu, dlatego podjęli decyzję o ich eliminacji.

W uroczystym przemarszu do Parku im. gen. Władysława Andersa uczestniczyli nie tylko oficjalni goście i delegacje, ale także mieszkańcy miasta i powiatu, dla których złożenie hołdu pomordowanym stało się potrzebą wyrażenia uczuć patriotycznych i solidarności z rodzinami ofiar sprzed 70 lat.

Witając zebranych, starosta gnieźnieński Krzysztof Ostrowski odwołał się do wiersza Zbigniewa Herberta, by podkreślić dramatyzm bestialsko zgładzonej polskiej inteligencji, wśród której byli także gnieźnieńscy policjanci oraz tragedię ich rodzin pozbawionych mogiły: - To dlatego odsłaniamy dziś obelisk poświęcony gnieźnieńskim policjantom, pomordowanym w 1940 roku w Twerze, który ma stać się symboliczną mogiłą dla ich bliskich i miejscem pamięci dla wszystkich mieszkańców Gniezna i powiatu o tych, którzy swą służbą pokazali, czym jest godność polskiego policjanta.

Aktu odsłonięcia obelisku dokonali starosta Krzysztof Ostrowski oraz nadinspektor Zenon Smolarek – prezes Fundacji Asekuracja. Modlitwę w intencji bohaterów odmówił ks. kan. Zenon Rubach.

W imieniu rodzin ofiar podziękowanie złożyła Wanda Wojtkowiak - Hartwich: – Dziękuję staroście i wszystkim osobom, które przyczyniły się do ufundowania obelisku. Wierzę, że ten pomnik będzie przypominał nie tylko młodemu pokoleniu o tym bestialskim mordzie. Nie pozwólcie, żeby pamięć o policjantach pomordowanych przed 70 laty uległa zapomnieniu.

Nadinspektor Zenon Smolarek nie ukrywał wzruszenia, przywołując wydarzenia z poznańskiej uroczystości, której gościem honorowym był syn Stanisława Kiczki, komendanta posterunku policji państwowej w Mieleszynie w 1939 roku.

Jan Zieliński – przedstawiciel stowarzyszenia Rodzina Policyjna 1939, syn aspiranta Wincentego Zielińskiego - komendanta komisariatu policji państwowej w 1939 roku w Niechanowie, podsumował wydarzenia słowami: - Jak wspaniali musieli to być ludzie, że tak długo nie pozwalano o nich mówić. Jednak chcąc budować przyszłość, musimy naszym katom wybaczyć. Miednoje to największy polski cmentarz na nieludzkiej ziemi, ale teraz musimy budować pojednanie, by przetrwała pamięć.

Wyrazem hołdu dla bohaterów, których „świadkami śmierci były przez lata tylko guziki nieugięte”, stały się złożone wiązanki kwiatów oraz znicze.

Apel poległych odczytał naczelnik prewencji gnieźnieńskiej komendy podinspektor Janusz Warda, a jego dopełnieniem stała się recytacja Herbertowskich „Guzików” w wykonaniu Wojciecha Kalinowskiego.

Podniosłą uroczystość zakończyła salwa honorowa oddana przez Kompanię Policji.


Ks. ppłk Mariusz Stolarczyk - kapelan Wojska Polskiego

Uroczysta msza święta

Starosta gnieźnieński Krzysztof Ostrowski

Apel Poległych odczytał podinsp. Janusz Warda - naczelnik wydziału prewencji gnieźnieńskiej komendy policji

Generał Zenon Smolarek - prezes Fundacji Asekuracja

Jan Zieliński - syn Wincentego Zielińskiego, komendanta posterunku Policji Państwowej w Niechanowie w 1939 roku, zamordowanego w Twerze w 1940 roku

Wanda Hartwich – córka aspiranta Stanisława Wojtkowiaka, policjanta zamordowanego w 1940 roku w Twerze

Uroczyste odsłonięcie obelisku

Obelisk ku czci policjantów powiatu gnieźnieńskiego

Obelisk poświęcił ks. kan. Zenon Rubach

W hołdzie pomordowanym - przedstawiciele Zarządu Powiatu Gnieźnieńskiego

W hołdzie pomordowanym - przedstawiciele gnieźnieńskiej komendy policji

W hołdzie pomordowanym - przedstawiciele Rady Powiatu Gnieźnieńskiego

W hołdzie pomordowanym - przedstawiciele Wojsk Lotniczych

Na pierwszym planie członkowie rodzin policjantówe zamordowanych w Twerze w 1940 roku

Kompania Honorowa Policji